مذهب کلبی (Cynicism)
بعضی از فلسفه های اخلاقی محصول اوضاع و احوال زمانی هستند که پدید آمده اند مثلا وقتی انسانها دچارسختیهاو بلایای بزرگ هستند ممکن است برای کسب لذت یعنی رسیدن به راحتی و امنیت در این شرایط ناپایدار و زوال پذیر بکوشند. در این شرایط لذت انگاری فلسفه ای است که رفتار آنها را توجیه میکند، در واقع لذت انگاری فلسفه ای است که از ناامیدی بر میخیزد.
مذهب کلبی نیز مثل لذت انگاری فلسفه دلداری و تسلی است.اما به جای این پیشنهاد که کسب لذت هدف شایسته و مناسب زندگی است، میگوید که راه رستگاری و نجات، ترک جامعه و بازگشت به زندگی ساده و زاهدانه است.
مذهب کلبی تمام ثمرات تمدن، از قبیل حکومت، ثروت شخصی، ازدواج، دین، برده داری، تجمل و همه لذات حسی مصنوعی را بی ارزش میداند.
کلبیان معتقد بودند که جهان اساسا شر است و آدمی برای شایسته زیستن باید از آن کناره بگیرد. اگر کسی در دنیا به دنبال رستگاری است باید آن را در درون خود جستجو کند و فضیلت همین است.
کلبیان از رد و طرد متاع دنیوی جانبداری میکردند و سعی داشتند که نشان دهند میتوان با چشم پوشی از دنیا به آسودگی و سعادت رسید. حتی رد چیزهای خارجی شامل رد مردم دیگر و در نتیجه بی علاقگی و فقدان احساس نسبت به دیگران است. بعد از اولین گروه کلبیان، پیروان بعدی نظریه آنان را برای منافع شخصی به کار بردند.مثلا خوراک و پول از بقیه قرض میکردند و هنگام بازپرداخت عقیده لاقیدی و سهل انگاری را به کار میبستند. به دلیل همین روند رفتار معنی جدید کلمه "کلبی" پدید آمد. در واقع مذهب کلبی نظریه ای ضد اجتماعی است وبه جای دادن رهنمود برای رسیدن به نیکبختی اجتماع، طریق رسیدن به سعادت فردی را پیشنهاد میکند.
مذهب کلبی از پیشگامان مذهب زهد و ریاضت است.و به نحو قابل توجهی در ظهور و توسعه فلسفه اولیه مسیحی موثر بود.